Projekt i wykonanie:
Marcin Bogusławski
Opis:
Zaprojektowany i zrealizowany przeze mnie zegar słoneczny powstał na fasadzie zabytkowego obiektu klasy 0 – XV-wiecznej wieży najstarszego liceum ogólnokształcącego w Polsce: Liceum im. Marszałka Stanisława Małachowskiego w Płocku. Co ciekawe, na tej średniowiecznej wieży mieści się dziś także współczesne obserwatorium astronomiczne.
W przeszłości na budynku „Małachowianki” istniał już zegar Słoneczny. Niestety, mimo wieloletniej kwerendy nie udało się ustalić jego dokładnego wyglądu, w podaniach zachowały się tylko szczątkowe opisy. Nowy zegar jest moim autorskim projektem, który wiernie uwzględnia wszystkie znane ze źródeł elementy historyczne. Kompozycja przedstawia granatowy nieboskłon z gwiazdami i słońcem, pod którym widnieje złocone motto „Per aspera ad astra”. Poniżej umieściłem tarczę godzinowa z podziałką półgodzinną oraz liniami przesileń i równonocy. Pod podziałką wycąłem popiersie Mikołaja Kopernika, całość dopełniają rozmieszczone wokół znaki zodiaku.
Realizację wykonałem w oparciu o tradycyjne, mistrzowskie techniki i technologie. Tarcza powstała w technice trójbarwnego sgraffito z tradycyjnej barwionej zaprawy piaskowo-wapiennej, a do wykończenia detali użyłem mączki marmurowej oraz 24-karatowego złota. Fragmenty słońca oraz motto zostały pozłocone płatkami złota o próbie 23 i 3/4 karata. Do przygotowania podłoża wykorzystałem najwyższej jakości wapno, dołowane przez 10 lat, oraz precyzyjnie płukany i przesiany piasek. Trwałość barw zapewniają pigmenty mineralne odporne na działanie światła i alkaliów.
Projekt zyskał pełną akceptację Urzędu Miasta Płocka oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Obliczenia gnomoniczne, na podstawie których wykreśliłem układ cyferblatu, wykonał Marek Szymocha. Uroczyste odsłonięcie zegara miało miejsce jesienią 2019 roku.
Wymiary: wysokość – 242 do 284, szerokość – 240 cm
O zegarze powstało wiele artykułów, a w 2021 roku ukazała się publikacja „Małachowianka. Powrót zegara słonecznego”.[1]
[1] Chojnacki M., Małachowianka. Powrót zegara słonecznego, Płock, 2021, ISBN 978-83-62201-11-2